Verplaatsen of hergebruiken grond- en bouwstoffen

Toepassen grond of bagger

De Omgevingswet heeft landelijke regels voor het toepassen van grond en bagger. Gemeenten mogen daarnaast ook eigen, gebiedsspecifieke regels maken met lokale maximale waarden of andere afwijkende voorwaarden.

Om grondverzet op een die manier te regelen, moet een gemeente beschikken over een:

• Bodemfunctieklassenkaart
• Bodemkwaliteitskaart
• Bodembeheernota of lokale regels in het Omgevingsplan

Bodemfunctieklassenkaart en bodemkwaliteitskaart

Een bodemfunctieklassenkaart laat zien hoe het gebied binnen een gemeente of regio is ingedeeld qua gebruik: landbouw/natuur, wonen of industrie. Hierbij is gekeken naar het huidige en toekomstige gebruik van de bodem.

Een bodemkwaliteitskaart geeft de chemische kwaliteit van de bodem weer. De regio is daarbij ingedeeld in zones met vergelijkbare gemiddelde kwaliteit. De kwaliteit wordt ingedeeld in achtergrondwaarden (= schone grond), wonen (= zeer licht verontreinigde grond) en industrie (= licht tot matig verontreinigde grond). De zone-indeling is gebaseerd op gebruikshistorie, bodemopbouw en gemiddelde bodemkwaliteit van het gebied.

In mei 2023 is voor de gemeenten Hillegom, Kaag en Braassem, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen en Zoeterwoude een nieuwe bodemfunctieklassenkaart en bodemkwaliteitskaart opgesteld.

Beschikbare kaarten:

• Bodemfunctieklassenkaart
• Bodemkwaliteitszone bovengrond
• Bodemkwaliteitszone ondergrond
• Ontgravingskaart bovengrond
• Ontgravingskaart ondergrond
• Toepassingskaart generiek bovengrond
• Toepassingskaart generiek ondergrond
• Shapefiles BKK en NBB

Alle 10 gemeenten hebben deze kaarten tussen juni 2023 en januari 2024 vastgesteld en de kaarten kunnen dus voor alle gemeenten gebruikt worden.

De gemeenten Voorschoten en Katwijk hebben een eigen bodemfunctieklassenkaart en bodemkwaliteitskaart.

De gemeente Voorschoten heeft een bodemfunctieklassenkaart en bodemkwaliteitskaart uit 2022 plus een bodemkwaliteitskaart voor PFAS uit 2024. Deze kaarten vindt u hier en hier.

De gemeente Katwijk heeft de kaarten opgenomen in de nota bodembeheer. Deze informatie vindt u hier.

In onderstaande tabel zijn de verschillende kaarten en gegevens ook te vinden. Klik op kaart of tabel om de informatie over het onderwerp in de gewenste vorm te zien.

In de bodembeheernota staat welke landelijke regels gelden voor grondverzet én welke (regionale) keuzes de gemeenten hebben gemaakt voor grondverzet binnen het gebied van de Omgevingsdienst West-Holland. Dit noemen we gebiedsspecifiek beleid.

In de nota vind je, naast de bodemfunctieklassenkaart en de bodemkwaliteitskaart, ook verschillende ontgravings- en toepassingskaarten. Die laten zien welke grond waar gebruikt mag worden.

Voor grond en baggerspecie van buiten het beheersgebied gelden gewoon de landelijke regels uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bodemkwaliteit (Bbk).

In mei 2023 is voor de gemeenten Hillegom, Kaag en Braassem, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude een nieuwe Nota bodembeheer opgesteld.

Kaarten bij de nota bodembeheer:

• Bodemfunctieklassenkaart
• Bodemkwaliteitszone bovengrond
• Bodemkwaliteitszone ondergrond
• Ontgravingskaart bovengrond
• Ontgravingskaart ondergrond
• Toepassingskaart gebiedsspecifiek bovengrond
• Toepassingskaart gebiedsspecifiek ondergrond
• Shapefiles BKK en NBB

De regionale nota bodembeheer is door de gemeenteraden van alle 10 gemeenten vastgesteld vóór de Omgevingswet inging. Daardoor staat deze nu in het tijdelijke deel van de gemeentelijke Omgevingsplannen. Tegelijk is er een oplegnotitie vastgesteld om de overgang naar de Omgevingswet goed te regelen.

Belangrijk: De gemeente Oegstgeest heeft de regionale nota bodembeheer niet vastgesteld! Dat betekent dat je de nota bodembeheer met de bijbehorende gebiedsspecifieke toepassingskaarten niet mag gebruiken voor grondverzet van of naar de gemeente Oegstgeest. Voor Oegstgeest geldt alleen het landelijke generieke beleid. Oude versies van de nota waarin Oegstgeest nog wél stond, zijn niet meer geldig.

Voor de gemeente Noordwijk zijn de drie bestaande nota’s voor Offem-Zuid fase 1 t/m 3 opgenomen in de regionale nota. De oude nota’s zijn dus vervallen.

Daarnaast heeft Noordwijk een aparte nota bodembeheer voor het plangebied Bronsgeest. Deze was eind 2022 al vastgesteld, maar is pas in april 2025 onherroepelijk geworden. Vanaf dat moment geldt ook hier de regionale nota bodembeheer..

In de nota bodembeheer staat in paragraaf 4.6.1 dat je bij grond uit Voorschoten altijd PFAS-onderzoek moet doen, omdat de bodemkwaliteitskaart van Voorschoten uit 2022 nog geen PFAS bevatte. Maar inmiddels heeft Voorschoten wél een PFAS-kaart. Voorschoten heeft de andere gemeenten gevraagd deze nieuwe kaart te accepteren als geldig bewijs voor PFAS-kwaliteit. Zodra een gemeente dit accepteert, is extra PFAS-onderzoek niet meer nodig bij toepassing van grond uit Voorschoten.

De bodembeheernota van de gemeente Katwijk vindt u hier.

Meldingsplicht

Als u grond, bagger of bouwstoffen toepast, moet u dit meestal melden via het landelijke Omgevingsloket op deze website.

U hoeft geen melding te doen wanneer:

• Baggerspecie wordt verspreid op het aangrenzende perceel.
• Een particulier grond of bagger toepast.
• Een landbouwbedrijf grond/bagger toepast binnen één vestigingslocatie, en het materiaal ook van die locatie komt.
• U minder dan 50 m³ schone grond of baggerspecie toepast.

Meldingen moeten minimaal vijf dagen voor toepassing worden ingediend.

Past u meer dan 50 m³ schone grond toe? Dan hoeft u de locatie maar één keer te melden.

Bij tijdelijk uitgraven (bijv. voor kabels en leidingen) waarbij de grond ook niet wordt bewerkt, mag de grond zonder melding worden teruggezet, zolang deze niet ernstig verontreinigd is.

Kijk voor meer informatie op onderstaande websites:

• Klik hier voor bodemvoorschriften met betrekking tot graven, saneren en toepassen
• Klik hier voor toepassen van grond/baggerspecie

Informatie over bodemkwaliteit

Wilt u weten hoe schoon uw grond is? Bij het Bodem Informatie Punt kunt u informatie vinden over bodemkwaliteit en historisch gebruik. De Omgevingsdienst kan op basis daarvan aangeven of extra onderzoek nodig is.

Gebruik bodemkwaliteitskaart als kwaliteitsverklaring

Binnen het gebied van de Omgevingsdienst West-Holland kunt u vaak de bodemkwaliteitskaart (2 mei 2023) gebruiken als kwaliteitsverklaring bij hergebruik van grond of bij graafwerkzaamheden.

Maar dat kan niet op:

• Verdachte of ernstig verontreinigde locaties.
• Locaties met historische puntbronnen (bijv. fabrieken, tankstations).
• Locaties in een bijzonder beschermingsgebied.
• Van de kaart uitgezonderde locaties (zie paragraaf 3.1 van de regionale bodemkwaliteitskaart).

Daarom moet u altijd eerst een vooronderzoek doen om te checken of de kaart geldig is voor jouw locatie. Hiervoor vult u het formulier vooronderzoek in.

Overgang naar de Omgevingswet

Uitleg over de regels voor hergebruik van bouwstoffen, grond en baggerspecie onder de Omgevingswet vindt u op deze pagina.

In het Aanvullingsbesluit bodem staat ook overgangsrecht. In sommige situaties blijft (een deel van) het oude Besluit bodemkwaliteit gelden, of wordt het gelijkgesteld aan nieuwe regels. Meer info vindt u op deze pagina.