Bestuurlijke conferentie Bodem en Ondergrond

Op maandagavond 11 februari organiseerde de Omgevingsdienst West-Holland de Bestuurlijke conferentie Bodem en Ondergrond. De ongeveer veertig deelnemers kregen een warm ontvangst bij de gemeente Katwijk. Wethouder Jeanet van der Laan (gemeente Lisse) was de dagvoorzitter. De gastheer was wethouder Rien Nagtegaal (gemeente Katwijk) die bij het welkom het belang van het maken van onderscheid tussen de bodem en ondergrond aanstipte.

De conferentie bestond uit een plenaire sessie bestaande uit een kort college van Dr. Robert Hack.

College Bodem en Ondergrond

Dr. Robert Hack (universitair hoofddocent aan de Universiteit Twente) vertelde over de historie van de bodem en ondergrond in de regio Holland Rijnland. ‘De bodem is van de planten en bomen. De ondergrond begint twee à drie meter onder de grond. Als je naar de ondergrond kijkt, maak je een reis terug in de tijd’.

Dr. Hack vertelt ons hoe gecompliceerd de geologie is en hoe weinig we eigenlijk weten.
De conclusie is dat in het werkgebied van de Omgevingsdienst geen goudmijntjes liggen in de ondergrond. Het gebied is bijvoorbeeld niet erg rijk aan gas en olie. In ons gebied zijn wel veel plannen voor het opwekken van energie met diepe geothermie, maar de geologie van de ondergrond is (zover bekend) niet erg veelbelovend voor geothermie.

Ook wordt er veel gebruik gemaakt van ondiepe warmte-koude opslag (WKO). Het gebruik van de ondergrond voor diepe en minder diepe toepassingen brengt echter wel risico’s met zich mee. Langs boorgaten kunnen er convectiestromen van grondwater ontstaan. Dit kan er voor zorgen dat het grondwater dichter onder het oppervlak in temperatuur verhoogt. Het geothermiewater is vaak uiterst agressief - dit komt door opgeloste mineralen uit de ondergrond - voor de pijpen in de boorgaten en aan het oppervlak. Dit kan leiden tot corrosie van de pijpen en lekkages. Lekkende boorgaten kunnen bijvoorbeeld weer een negatieve invloed hebben op de grondwaterkwaliteit.

Er is nog niet veel geologische kennis over de diepe ondergrond en onderzoek naar boorgaten en geofysica is erg duur. Daarom is het vooraf moeilijk te bepalen hoe groot de risico’s zijn dat er bijvoorbeeld niet genoeg water is voor geothermie of boorgaten gaan lekken.

Na dit ‘college’ gingen vier groepen uiteen om door te praten over verschillende onderwerpen in relatie tot de bodem en ondergrond.

De noodzaak van ruimtelijke ordening voor Bodem en Ondergrond

Hoe is de overdracht van bodemtaken van provincie naar gemeenten geregeld?

Wat verandert er op het gebied van bodem onder de Omgevingswet?

Wat zijn de kansen en bedreigingen voor de leefomgeving als het gaat over bodemdaling?

Conclusie Bestuurlijke conferentie