Milieutoezicht en -handhaving

De Omgevingsdienst controleert of uw bedrijf aan de milieuregelgeving voldoet. Dit doen we namens de gemeenten in ons werkgebied en de provincie Zuid-Holland.

1. Hoe vaak controleert de Omgevingsdienst mijn bedrijf?
De Omgevingsdienst controleert uw bedrijf regelmatig. Afhankelijk van het type bedrijf wordt u jaarlijks of eens per drie, vijf of tien jaar gecontroleerd. Naast deze reguliere controles kunt u een extra controle krijgen, bijvoorbeeld tijdens een verbouwing of vanwege klachten van omwonenden. Bij thematische controles controleert de Omgevingsdienst alle bedrijven uit een branche of bijvoorbeeld alle bedrijven die een propaantank hebben.

2. Hoe brengt de Omgevingsdienst mij op de hoogte van de uitkomst van het controlebezoek?
Na afloop van de controle vertelt de toezichthouder van de Omgevingsdienst u zijn bevindingen. Deze worden vervolgens uitgewerkt in een bezoekrapport. Dit rapport archiveert de Omgevingsdienst in uw milieudossier. De Omgevingsdienst stuurt u vervolgens een brief met de bevindingen.

3. Wat gebeurt er als de Omgevingsdienst geen overtredingen heeft geconstateerd?
Als de toezichthouder van de Omgevingsdienst geen overtredingen heeft geconstateerd, is deze controle afgerond. Na verloop van tijd vindt opnieuw een milieucontrole plaats.

4. Wat gebeurt er als de Omgevingsdienst wel overtredingen heeft geconstateerd?
Als de toezichthouder van de Omgevingsdienst een of meer overtredingen heeft geconstateerd, hangen de vervolgstappen af van de zwaarte van de overtreding:

  • Beperkt risico op milieuschade: als de overtreding een beperkt milieurisico met zich meebrengt, ontvangt u een brief met een termijn waarin u de overtreding moet oplossen. Na afloop van deze termijn vindt een hercontrole plaats. Als de overtreding is opgelost, is het traject afgerond. De Omgevingsdienst stuurt u hiervan schriftelijk bericht. Als de overtreding niet binnen de termijn is opgelost, ontvangt u een brief met daarin een ‘voornemen besluit last onder dwangsom'.
  • Groot risico op milieuschade: als de overtreding een groot risico op milieuschade met zich meebrengt, ontvangt u een brief met daarin een ‘voornemen besluit last onder dwangsom'.
  • Acuut risico op milieuschade: in uitzonderlijke situaties met een acuut risico op milieuschade kan de Omgevingsdienst bestuursdwang toepassen.

5. Wat is een dwangsom?
Een dwangsom is een geldbedrag dat een overtreder moet betalen als een overtreding niet ongedaan gemaakt wordt. Als de overtreding binnen de begunstigingstermijn (termijn waarin u de overtreding ongedaan moet maken) ongedaan is gemaakt, hoeft u niet te betalen. Een dwangsom wordt geïnd als de Omgevingsdienst de overtreding na de begunstigingstermijn opnieuw constateert. De hoogte van de dwangsom hangt af van het economisch voordeel dat uw bedrijf behaalt door de overtreding.

6. Wat is de procedure bij een dwangsom?
De procedure voor een dwangsom verloopt als volgt:

  • U ontvangt van de Omgevingsdienst de brief ‘voornemen besluit last onder dwangsom’. Dit houdt in dat de Omgevingsdienst van plan is u een dwangsom op te leggen, omdat u een overtreding hebt begaan. U heeft twee weken de tijd om uw zienswijze (mening) over dit voornemen in te dienen bij de Omgevingsdienst.
  • Na deze twee weken ontvangt u van de Omgevingsdienst een brief ‘besluit last onder dwangsom’. In deze brief staat de begunstigingstermijn (termijn waarin u de overtreding ongedaan moet maken). Ook vindt u hierin een reactie op uw zienswijze.
  • Als u het niet eens bent met het besluit, kunt u bezwaar indienen. Ook is het mogelijk om gelijktijdig een voorlopige voorziening aan te vragen bij de rechtbank. De rechter kan dan een uitspraak doen die voorkomt dat dwangsommen worden verbeurd in afwachting van de beslissing op uw bezwaarschrift.
  • Als u de overtreding binnen de begunstigingstermijn ongedaan maakt, besluit de Omgevingsdienst afhankelijk van de aard van de overtreding of de dwangsom wordt ingetrokken. Bij bijvoorbeeld een geluidovertreding is de kans aanwezig dat deze opnieuw voorkomt. De dwangsom wordt dan niet ingetrokken.
  • Als de Omgevingsdienst de overtreding na afloop van de begunstigingstermijn opnieuw constateert, wordt de dwangsom verbeurd. De Omgevingsdienst stelt u hiervan schriftelijk op de hoogte. Zes weken later ontvangt u vervolgens een brief ‘besluit invorderen dwangsom’.
  • Als u het niet eens bent met dit besluit, kunt u bezwaar indienen. Ook is het mogelijk om gelijktijdig een voorlopige voorziening aan te vragen bij de rechtbank. De rechter kan dan een uitspraak doen die voorkomt dat u een verbeurde dwangsom, in afwachting van de beslissing op uw bezwaarschrift, moet betalen.

7. Wat is bestuursdwang?
Als een dwangsom (gedeeltelijk) is verbeurd en u hebt de overtreding nog niet ongedaan gemaakt, neemt de Omgevingsdienst verdergaande maatregelen, zoals een hogere dwangsom of bestuursdwang. Bestuursdwang is bijvoorbeeld het sluiten van (een onderdeel van) uw bedrijf. Eventuele kosten worden op uw bedrijf verhaald.

8. Over welke strafrechtelijke instrumenten beschikt de Omgevingsdienst?
Naast bestuursrechtelijke instrumenten – zoals een dwangsom of bestuursdwang – heeft de Omgevingsdienst ook de beschikking over strafrechtelijke handhavingsinstrumenten. Bij de handhaving van milieuwet- en regelgeving is de politie bevoegd proces-verbaal op te maken.

Daarnaast kunnen de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) van de Omgevingsdienst in een aantal gevallen zelfstandig strafrechtelijk optreden en een bsbm uitvaardigen. In veel gevallen resulteert de bsbm in een geldboete.

9. Wat is het beleid van de Omgevingsdienst voor toezicht en handhaving?

De Omgevingsdienst heeft dit beleid vastgelegd in het Uitvoeringsbeleid Toezicht en handhaving 2016-2019.

Hieronder vindt u de bijlagen bij het uitvoeringsbeleid: